تابعیت:

تابعیت یکی­از مباحث کلیدی و تقریباً جدید از لحاظ کاربرد در حقوق­بین­الملل­خصوصی می­باشد، اکثر مهاجران و متقاضیان تابعیت از معنا و مفهوم حقوقی و سیاسی «تابعیت» متأثرند. در دوران قدیم به اندازه کنونی به تابعیت و حواشی آن توجه و تأکید نمی­شد؛ ولی­در­قرون اخیر­بخاطر رشد­تکنولوژی­های ارتباطی، هواپیما، کشتی، خودرو، قطار و سایر وسایل ارتباطی، فاصله بین­کشورهای دوردست­کاهش یافته­است. این امر باعث کاربرد فراوان و زیاد واژه تابعیت شده و در کنار آن مطالعات فراوانی در این خصوص انجام گرفته­است؛ هرچند هنوز دولت­ها به نتیجه واحدی درباره تابعیت نرسیده­اند. بنابراین به نظر می­رسد جابجایی، حرکت و مهاجرت انسانها در دنیا باب جدیدی را در حقوق بین­المللی­گشود، که جایگاه ویژه­ای در روابط­بین­الملل به خود اختصاص­داده­است و نمی­توان آن را نادیده­گرفت. در این راستا جامعه جهانی تلاش کرده و در واقع به طرفی می­رود که هیچ کس بدون تابعیت (آپاترید) نباشد. چرا چون افراد بدون تابعیت در حقیقت از حمایت سیاسی، حقوقی و... کشورها و دولت­ها بی­نصیب خواهند­بود. لذا اصل بر آن است که همه انسان­ها باید دارای تابعیت باشند. فلذا همان­گونه که بی­تابعیتی غیر­عادی نشان می­دهد، داشتن چند تابعیت نیز (تابعیت مضاعف) غیر طبیعی­است. زیرا عادلانه نیست که یک نفر از مزایای چند تابعیت بهره­مند­شود. لذا نظام­های سیاسی و حقوقی دنیا تلاش می­کنند تا از گسترش تابعیت مضاعف جلوگیری کنند؛ زیرا تابعیت واحد باعث مشخص شدن تکلیف صاحب آن در داخل نظام سیاسی و روابط­بین­الملل شده و فرد از حمایت مستمر و بی­قید و شرط دولت متبوعش برخوردار خواهد شد؛ ولی در تابعیت مضاعف این گونه افراد دارای وضعیت ثابت و متعادل نیستند، وچه بسا منافع این گونه اشخاص در رقابت های سیاسی و اختلافات بین­المللی­قربانی شود.

در این اثر تلاش­می­شود تا ابتدا تاریخچه­ای از تابعیت، انواع تابعیت، بررسی تابعیت مضاعف، نگاهی­به تابعیت در­ایران و کانادا، راههای جلوگیری از تابعیت مضاعف، علت­های ایجاد تابعیت مضاعف و... بررسی و تحلیل­شود.